Korki ze śląskiego. Lekcja 5. Czytōmy i szkryfōmy

J: Hej, co tam u ciebie Iwōnko?
I: Suuuper. Chcã sie już uczyć.
J: Ôglōndałaś tym ślabikŏrz, coch ci go ôstawiyła?
I: Ja! Dużo rozumiem, ale nie wszystko. Czasem miałam problem z czytaniem z powodu liter, których nie znam.
J: To niy trza sie ô to starać aż tak bardzo.
I: Zawsze myślałam, że w nauce się trzeba starać.
J: Ha ha ha! Po polsku starać – ja. To znaczy robić tak, coby bōło dobrze. Ale po ślōnsku starać sie znaczy ‘troskać sie, być zmartwionym’. Tōż dziołcha: NIE STAREJ sie, kej niy rozumisz. Wszyjsko za rajōm! Nojprzōd szkryfy i ich czytanie. Dobrze?
I: Ja, szkryfy, pamiyntōm – to litery.
J: Piyrszo ważnŏ szkryfa mŏ ôznaczać dźwiynk, co durś ô nim gŏdŏmy. Dźwiynk richtiś ślōnski: ō – we pojstrzodku miyndzy o i u. Ty go już dobrze gŏdŏsz: ō ō ō: mōnka, klōski, mōndry, jŏ gŏdōm, ôni czytajōm i szkryfajōm, i poradzōm.
I: ō ō ō: mōnka, klōski, mōndry, jŏ gŏdōm, ôni czytajōm i szkryfajōm, i poradzōm.
J: Piyknie! Ta szkryfa szkryfŏ sie jako o z poziōmōm kryskōm na gōrze. Ta kryska mianuje się makrōn. Widzisz tako i czytosz ō.
I: ō ō ō
J: Ja, czytej sam: [ślabikŏrz, s. 16]
I: ōma, ōpa, ōberiba, strōm, dōm, wōz, kōń
J: Drugŏ szkryfa to o ze brewisym, znaczy sie z takiymi wōnsami. Ôna sie dŏwŏ wtedy, kiej po polsku jes a, a po ślōnsku o. Inaczyj czytajōm jōm we ôpolskim, ale tukej czyto sie prosto o, niy musisz sie starać. Czytej tukej: [s. 22]
I: ptŏk, trŏwa, zŏwiść, gŏdŏ, jŏdło
J: Proste? Proste! Trzecio szkryfa to o z takim odwrōcōnym brewisem, znaczy taki zaôkrōnglōny daszek. Jōm czytōmy jak „ło” – czynsto je na przodku słowa. Czytej: [s. 14]
I: ôbiŏd, ôkno, ôgiyń, ôblyc, ôbuć, ôszkliwy
J: Nō i ôstatniŏ. Ta szkryfa to a ze wynżykiym, to sie gŏdŏ tylda. Tu juzajś je do nŏs prosto. Widzymy takŏ szkryfa, a czytōmy zwykłe, ańfachowe a. Tu juzajś ino we ôpolskim gŏdajōm inaczyj. Czytej sam:
I: robiã, idã, widzã tã dziołchã, bierã swojã ksiōnżka
J: Ciynżkie?
I: Niy, ani trochã.
J: Terŏzki bydymy szkryfać. Jo bydã czytać, a ty szkryfej!
I: Dobra, mōm heft, to mōm na czym szkryfać, ale czym mōm szkryfać?
J: Niy czym. Ino „z” czym!
I: Z czym mōm szkryfać? Z ołówkiem? Z długopisem? Z piórem?
J: Ołōwka czyli blajsztifta niy mōm, ale mōm do ciebie dugopis czyli filŏk. Na tym filŏku je naszkryfane „poradzã szkryfać po ślōnsku”.
I: Nō ja 🙂 Jak byda mieć taki filŏk, to już na pewno poradzã szkryfać po ślónsku. Poradzã czytać i szkryfać.
J: Tōż na zadanie dōmowe naszkryfej dō mie brif.